Ouderen die vooruitkijken, werken langer

14

Ouderen die anticiperen op toekomstige veranderingen in het bedrijf en in hun vakgebied, gaan later met pensioen dan werknemers die dat niet doen.

Dat blijkt uit onderzoek van Renze van Vuuren. Hij schreef een masterscriptie voor de studie Arbeids- en Organisatiepsychologie (Universiteit Utrecht).

Van Vuuren onderzocht wat oudere werknemers motiveert om langer door te werken. ‘Welke factoren zorgen er nu voor dat de ene persoon stopt op zijn 63ste, en de ander pas met 65? Dat is belangrijk om te weten, want door de vergrijzing krijgen we een enorm tekort op de arbeidsmarkt. Het zou schelen wanneer we weten door welke factoren mensen langer willen blijven werken.’

Employability

Van Vuuren keek met name naar employability: hoe werknemers in staat zijn om zichzelf te blijven ontwikkelen en hun kwaliteiten in te blijven zetten. Daarbij keek hij vooral naar de waarneming daarvan van de ouderen zelf.

Vijf factoren blijken van belang bij employability*:

  1. Beroepsexpertise: hoe werknemers omgaan met kennis en vaardigheden;
  2. Anticipatie en optimalisatie: in hoeverre bereidt men zich voor op veranderingen in of buiten de organisatie;
  3. Persoonlijke flexibiliteit: hoe ga je om met veranderingen op korte termijn (zoals nieuwe software/collega’s);
  4. Organisatiegevoel: in hoeverre neemt men deel aan subgroepen in het bedrijf;
  5. Balans: bijvoorbeeld tussen werk en privé.

Vooruitkijken

Uit het onderzoek van Van Vuuren blijkt dat vooral de tweede factor belangrijk is: ‘Hoe meer mensen bezig zijn met de toekomstige veranderingen in het werk- en beroepsveld, hoe langer ze door willen blijven werken. Je kunt je daar ook wel iets bij voorstellen: iemand die 30 jaar in dezelfde functie werkt en werkloos raakt, heeft het moeilijker dan iemand die steeds heeft gewisseld van functie.’

Aanknopingspunt voor P&O

Voor P&O is het dus belangrijk om te investeren in die oudere werknemers: ‘Stimuleer de proactiviteit van ouderen. Ga met ze in gesprek over wat ze graag nog willen doen, bijvoorbeeld aan opleidingen.’

Stereotyperingen

Van Vuuren keek ook naar de stereotyperingen over ouderen. Vaak leven er vooroordelen over hun motivatie, flexibiliteit, gezondheid en  initiatief. ‘Wanneer ouderen die denkbeelden over zichzelf hebben, dan is hun employability ook lager. Je moet dus absoluut voorkomen dat ouderen daar in gaan geloven. Je moet juist inspelen op hun positieve eigenschappen.’

*NB “Het gebruikte employability-model is oorspronkelijk van Claudia van der Heijde en Beatrice van der Heijden.”

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

14 reacties

  1. Avatar

    Ouderen moeten ook maar de kans krijgen vooruit te kijken. De praktijk is dat er juist veel ouderen uitgewipt worden in ruil voor jongeren. Deze jongeren krijgen geen vaste contracten, weten weinig of niets van de werkwereld en laten veel tijd van de baas verloren gaan door sms, internet en noem maar op. (Uitzonderingen daargelaten.) Hier zou wat aan moeten gebeuren: veel kennis gaat verloren door ouderen op een zijspoor te zetten, en… 40-plussers worden nu al het vrijwilligerscircuit opgestuurd: ‘meneer/mevrouw doet u dat maar, want er is geen werk meer voor u!’ Werk is er wel, maar wie wil ouderen aannemen?

  2. Avatar

    Renze ik ben het volkomen met je eens, als 57 jarige personeel- en salarisadministrateur kom ik totaal niet meer aan de bak. Ik ben er ook uitgewerkt door jongeren en ben sinds twee jaar werkloos. Over een jaar wacht mij niet eens de bijstand omdat mijn vrouw nog een deeltijd baan heeft. Als het aan mij ligt ga ik echt nog wel 10 jaar door, maar de managers van de nederlandse bedrijven schijven mooie stukken op P&O sites en HRM bladen, maar in de praktijk handelen ze anders. Ik wordt niet eens uitgenodigd voor een gesprek, hoe zo doorwerken tot je 65e?

  3. Avatar
    Jos sanders (37) op

    Eens dat veel kennis weglekt door met name oudere werknemers te vroeg de deur te wijzen. Zij komen vervolgens moeilijk weer aan het werk. Anderzijds zitten m.i. nog teveel mensen te lang als bange konijntjes in de koplamp van werkloosheid en ontslag te kijken en wordt teveel verantwoordelijk voor die persoonlijke tegenvaller bij de werkgever gelegd. Anticipatie op toekomstige ontwikkelingen kan beter. Daar heeft de werkgever dan ook een verantwoordelijkheid in. Gaat het verkeerd, zeg dat dan, zodat mensen tijdig kunnen anticiperen en help ze daarbij. De inzichten uit het onderzoek van Renze helpen daarbij.

    Ik deel het gevoel dat steeds meer regulier werk wordt gedaan door, meestal oudere, vrijwilligers. Niet anders dan slim van werkgevers natuurlijk, want goedkoop, maar op termijn lijkt mij dat ook niet wenselijk. Maar mensen gaan dat vrijwilligerswerk zelf doen….vrijwillig. Blijkbaar kunnen ze zich dat veroorloven.

    Ben het ten slotte niet eens met de stelling dat jongeren hun tijd zouden verdoen met sms en internet. Het zou dom zijn geen gebruik te maken van deze communicatiemiddelen om kennis te delen. Kennis van ouderen zou juist ook via nieuwe media, sms en internet bewaard kunnen blijven voor de economie. Een beetje grip op het gebruik van sociale media zou verstandig wezen.

    Anyway..mag ik de scriptie? Jos.sanders@tno.nl

  4. Avatar

    De reactie van Jos spreekt mij aan. Neem als oudere medewerker je successen, talenten en ambitie als vertrekpunt daarmee ben je misschien ook beter in staat om in je (gewenste) toekomst aan de slag te gaan en blijven.Misschien past Marcus dat dagelijks toe en moet hij vaak interessante baantjes afwisselen?

  5. Avatar

    @Jos. Ja geef daar eens de verklaring voor, zoals je opleiding, je huidige functie etc. Nu maak je jezelf er wel erg makkelijk van af.
    Juist voor die mensen die niet in die luxe zitten een goede les voor hun.
    Dus graag wat meer hierover op dit forum.
    Groeten Ron Ladage

  6. Avatar

    @Ron, waar maak ik mij makkelijk van af? Mensen doen vrijwilligswerk omdat ze zich dat kunnen veroorloven? Of mensen komen moeilijk weer aan het werk na ontslag? In het eerste geval is de bewijsvoering beperkt, voor zover ik weet. Het tweede heeft een ruime onderbouwing. ie bijvoorbeeld Dynamiek op de Nederlandse Arbeidsmarkt van het CBS en TNO. Of google op namen Heyma, van der Werff, Theeuwes of De Beer. Verder zie ik de werkloosheid onder jongeren ook aardig stijgen in deze crisistijden. De arbeidsmarkt zit dus overall een beetje op slot. Niet alleen voor ouderen.

  7. Avatar

    Marcus
    “Ik ben 63 en moet elke maand wel een paar interessante, en zeer lucrative , baantjes afwimpelen. Hoe zou dat komen?”

    Inderdaad; hoe bereikt u dat?

    In welke branche bent u werkzaam, c.q. welke opleiding(en) heeft u gevolgd?
    Hoe verklaart u zelf dat u zo vaak/veel werk aangeboden krijgt?

    M.vr. groet,

    Luna

  8. Avatar

    Voor je ontwikkeling ben je ten alle tijde zelf verantwoordelijk. Bij veel oudere werknemers zie ik een te afwachtende houding waardoor ze zich zelf op achterstand plaatsen en vervolgens de schuld elders leggen. Zie jezelf als een product wat je moet blijven ontwikkelen waardoor de markt interesse in je blijft houden! Geen enkel bedrijf wil alleen maar jongeren in dienst, dat is een fabeltje maar waarom het dubbele betalen voor een werknemer die niet up 2 date is en ook de eigen meerwaarde in een gesprek niet duidelijk kan maken. Overigens is minder dan 5% van de sollicitanten binnen onze organitie 50+ terwijl we die wel zoeken. Ergens mist deze groep dus de boot.

  9. Avatar
    Monique van Eeuwijk op

    Beste Renze,
    Ik zie dat je verdere uitwerking gegeven hebt aan het onderzoek van Beate van der Heijden. Zou je aan kunnen geven welke nieuwe aanvullende informatie er vrijgekomen is?

  10. Avatar
    Renze van Vuuren op

    Tijdens mijn onderzoek ben ik beide verhalen tegen gekomen, aan de ene kant de oudere die graag door wil werken maar daar weinig ruimte voor krijgt door bijvoorbeeld het verplicht met pensioen moeten bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Aan de andere kant geldt (voor elke leeftijdsgroep trouwens) dat je als werknemer zijnde ook grotendeels zelf verantwoordelijk bent voor je eigen carri?re en de daarbij behorende inzetbaarheid.

    Het probleem dat nu speelt is enerzijds de crisis waardoor er in bepaalde vakgebieden moet worden bezuinigd en er mensen uit moeten, en anderzijds de vergrijzing waardoor men als werkgever zijnde over 5 a 10 jaar steeds moeilijker mensen kan vinden om de openstaande vacatures te vervullen. Men zal als werkgever nu moeten investeren in personeel en personeelsbinding zodat er geen tekorten ontstaan in de toekomst. Helaas wordt er door de crisis vooral naar de korte termijn gekeken.

  11. Avatar
    Renze van Vuuren op

    @ Monique

    Aanvullingen zijn een bevestiging dat employability van invloed is op de intentie tot pensioen, en de invloed van leeftijd en stereotypering als moderator

  12. Avatar
    Jan van Asseldonk op

    ik prijs me gelukkig met inspirerende collegae van 68 jaar die goed van geest en lichaam zijn. Voor die doelgroep hebben we speciaal de DoorwerkCAO in het leven geroepen, waar nu al ruim 100 bedrijven mee werken.

Reageer