Kabinetsformatie: over welke onderwerpen wordt onderhandeld?

0

Op Prinsjesdag is de Rijksbegroting voor 2018 gepresenteerd door het demissionaire kabinet. Wat gebeurt er met die begroting als er een nieuw kabinet wordt gevormd? En welke onderwerpen liggen op de onderhandelingstafel?

Als het nieuwe kabinet een feit is, dan zullen in de Tweede Kamer de begrotingsdebatten worden gehouden. Mogelijk wijzigt de begroting voor 2018 dan dus nog. De partijen die nu onderhandelen over een nieuw kabinet, zullen de plannen van het huidige kabinet vermoedelijk wel in de nieuwe budgetten verwerken.
Het nieuwe kabinet heeft een groot aantal onderwerpen op de onderhandelingstafel liggen. De belangrijkste onderwerpen voor werkgevers zullen hieronder worden besproken.

Ontslagrecht

In 2015 is het nieuwe ontslagrecht ingevoerd. Hierover bestaat veel ontevredenheid. Werkgevers is beloofd dat het ontslagrecht versoepeld zou worden, maar dat blijkt in de praktijk geenszins het geval. Het is ingewikkelder geworden om een werknemer te ontslaan; werkgevers moeten aan vele voorwaarden voldoen en de eisen voor ontslag zijn veel strenger geworden. Bovendien is in het huidige ontslagsysteem geen ruimte voor rechters om – tegen een hoge(re) financiële vergoeding voor de werknemer, een arbeidsovereenkomst te beëindigen als (ook) hij daar geen heil meer in ziet. Als een werkgever niet aan de voorwaarden voor ontslag voldoet, dan heeft de rechter geen andere keuze dan het ontbindingsverzoek af te wijzen.

Vooral werkgevers – maar ook veel arbeidsrechtgeleerden – vinden dat een volgend kabinet de rechter veel meer vrijheid en discretionaire bevoegdheid moet geven om zelf te bepalen of een werkgever zijn werknemer mag ontslaan. Het huidige ontslagrecht is – zo vinden velen – zo star dat sommige zaken waarin klip en klaar is dat voortzetting van het dienstverband in feite zinloos is, toch niet ontbonden kan worden. Uit onderzoek van de Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland (VAAN) blijkt dat rechters sinds de invoering van het nieuwe ontslagrecht een ontslag 80% van de gevallen zo omdat het ontslagdossier niet op orde is.

Loondoorbetaling bij ziekte

De huidige doorbetalingsperiode bij ziekte van twee jaar en de daarop volgende betalingsverplichtingen voor werkgevers als hun zieke werknemers aanspraak maken op een WIA-uitkering, wordt door velen gezien als een veel te zware last voor – met name – kleine werkgevers. Werkgevers- en werknemersverenigingen zijn het daar eigenlijk wel over eens, maar zij zijn er niet in geslaagd om tot plannen te komen. Dit onderwerp ligt daarom bij het nieuwe kabinet.

Flexibele arbeidscontracten

Een ander punt van aandacht voor het nieuwe kabinet zijn de flexibele arbeidscontracten die momenteel een te groot deel uitmaken van de arbeidsmarkt. Werkgevers geven aan dat de starre ontslagpraktijk en de enorme kostenpost ingeval van ziekte redenen zijn om geen vaste medewerkers aan te nemen. De vakbonden en werkgeversorganisaties verschillen ook hier van mening over de oplossing voor dit probleem. De vakbonden vinden dat de flexibele arbeidskrachten duurder moeten worden, zodat werkgever eerder zullen kiezen voor vast personeel. De werkgevers vinden dat een aanpassing van de regels die flexibele arbeidskrachten duurder maken broodroof voor ZZP’ers en gaan daar niet mee akkoord.

Zzp’ers

Sommige vakbonden vinder dat sprake is van oneigenlijke concurrentie van zzp’ers die goedkoper zijn dan werknemers doordat ze veelal geen arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben en ook nog zelfstandigenaftrek genieten. Daarom gaan er stemmen op om zzp’ers te verplichten om zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en pensioen op te bouwen. Werkgevers willen vooral geen maatregelen die ‘zzp’ers het leven zuur te maken’. Ook dit is een onderwerp voor het nieuwe kabinet.

Wet DBA

Op 1 mei 2016 is de Verklaring arbeidsrelatie (VAR) voor zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) afgeschaft en vervangen door de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wet DBA). Het verzet tegen de nieuwe wet was groot, waarna de minister de inwerkingtreding eerst uitstelde tot 2018 en later nog een half jaar later. Of dat de Wet DBA echt vanaf 1 juli 2018 geldt, hangt af van het nieuwer kabinet.

Tot juli 2018 rekent de Belastingdienst zzp’ers en hun opdrachtgevers in elk geval niet af op hun onderlinge verhouding, dat heeft staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) beloofd. Zelfstandige ondernemers en opdrachtgevers krijgen dus geen boetes of naheffingen opgelegd als achteraf blijkt dat er sprake was van een dienstbetrekking. Wiebes maakt een uitzondering voor de ”echte valsspelers”, met praktijken die aan fraude grenzen.

Pensioenstelsel

Het pensioenstelsel is een ander dossier dat op de onderhandelingstafel van de formatie ligt, althans een onderwerp is waarover een nieuw kabinet zich zal moeten buigen. Men zoekt vooral naar een schokbestendiger en toekomstbestendiger stelsel dat de kans op kortingen verkleint en op indexatie vergroot.

Lees meer over Prinsjesdag:

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

mr. Edith van Schie

mr Edith (E.Th.) van Schie is freelance auteur en adviseur op het gebied van arbeidsrecht en HR. Zij schrijft geregeld voor XpertHR en XpertHR Checkit en XpertHR Actueel. Edith is jarenlang actief geweest als arbeidsrechtadvocaat, maar zij heeft de zaken ook een paar jaar van een ‘andere kant’ kunnen bekijken toen zij bij de rechtbank werkzaam was.

Reageer