‘Fatsoenlijkheid in arbeid moet terug’

9

Werk wordt in toenemende mate ontdaan van fatsoenlijkheid. Dat zegt Fred Zijlstra, hoogleraar Cognitieve Arbeidspsychologie in Maastricht, volgende week tijdens een congres over arbeid.

Het congres heet ‘Decent work and beyond’. Dat impliceert dat werk niet altijd decent is.
‘Dat klopt. Onder decent verstaan we niet alleen de kwaliteit van werk, maar ook de vraag of je er je brood mee kunt verdienen. Het is dus breder.’

Een voorbeeld?

‘Kijk naar de privatisering van de posterijen. Vroeger sprak je over postbeambten, die ook echt een ambt bekleedden. Het was een eerbiedwaardig bestaan waar je een degelijk inkomen mee kon verwerven. Nu worden brieven rondbezorgd door mensen die dat twee of drie uur per dag doen, tegen erg lage vergoedingen. Voor studenten is dat misschien prima, maar anderen kunnen er geen droog brood meer mee verdienen. Dan is er geen sprake van decent work meer. Mensen moeten bestaansrecht kunnen opbouwen met werk.’

Het gaat om dat bestaansrecht?

‘Ja, en de tendens is dat dat steeds minder vaak het geval is. Kijk naar de schoonmaaksector: daar mogen mensen tussen 06:00 en 08:00 uur komen werken, en tussen 17:00 en 18:30 uur opnieuw. Of de horeca waar alleen mensen nodig zijn in de piekuren, vroeger had je nog obers en kelners, nu alleen nog maar studenten. Gisteren het Journaal: de kinderopvang wordt mogelijk per uur betaald. Dan krijg je dus nog meer van die extreem kleine baantjes tijdens de spitsuren. Mag je als kleuterleidster anderhalf uur tijdens het voeden komen helpen.’

Dat is marktwerking. Doe je niets tegen.

‘Als je als samenleving voor dit model kiest, heeft dat consequenties. Als mensen geen fatsoenlijk werk meer kunnen vinden, zullen ze marginaliseren. En dat argument over de markt klopt ook niet. Als de samenleving niet meer functioneert, heeft de markt ook een probleem. De markt is niet alles.’

Dit lijkt een probleem voor de politiek.

‘Klopt. We willen volgende week ook een declaratie aannemen waarmee we aandacht vragen om hiermee bezig te gaan. Het gaat om gezond verstand: de samenleving snijdt zichzelf in de vingers als ze hiermee doorgaat.’

Wat kunnen P&O’ers binnen bedrijven doen?

‘Ga bijvoorbeeld werk maken van de inclusieve organisatie. Dat is een manier om je arbeid zo te organiseren zodat mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt toch aan het werk kunnen. Iedereen wil steeds maar de sterkste en de fitste, maar als het talent schaarser wordt, moet je over andere oplossingen nadenken. Veel mensen staan aan de kant omdat ze niet aan de eisen voldoen. Maak het werk eenvoudiger zodat die mensen dat werk kunnen doen en je als bedrijf je organisatieprocessen kunt continueren.’

Congres: ‘Decent work and beyond’.
Van woensdag 25 mei tot 28 mei.
Fred Zijlstra: ‘Op vrijdag is de dag speciaal voor praktijkmensen, zoals HR-managers.’

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

9 reacties

  1. Ja we moeten toch zo nodig ons “grote”voorbeeld Amerika volgen en alles privatiseren. In ons grote voorbeeld heeft iedereen meerdere banen en werken ze zich in die banen kapot en hebben nog geen droog brood op de plank. Dus ga rustig verder met het verkwanselen van ons erfgoed “werk” .

  2. .. Nooit meer klagen dat je personeel niet loyaal is aan je en nooit meer praten over ‘binden en boeien’. De slavernij trekjes van de vroege industrialisatie eind 19e eeuw lijken weer helemaal terug..

  3. Interessant stuk. Wil wel iets toevoegen over de opmerking over de horeca. Juist van uit de brancheorganisatie en vanuit veel (vaak grotere) horecabedrijven is er de roep om een hernieuwde professionalisering van de medewerkers. Dit heeft tijd nodig maar komt mede voort uit het probleem dat de heer Zijlstra aangeeft.

  4. Zoals de maatschappioj is geworden, wordt ook de werkgelegenheid. Of is het nu juist andersom? Kortom we worden steeds individuelistischer en sociaal gedrag is er bijna niet meer. De rekening van ons ego?sme en de rekening van onze rijken, die uitsluitend rijker willen worden, dit over de hoogfden van elke vorm van fatsoen. Kan het erger….., ja het kan erger, de vraag blijft, hoelang pikken we het nog!

  5. Net terug uit de USA – hoorde daar dat sinds de crisis veel mensen geen vakantie meer durven nemen, uit angst dat hun baas merkt dat het bedrijf ook zonder hen blijft draaien. Dat is een reden voor ontslag. Hoe zou Nederland er uitzien als ons ontslagrecht wordt “versoepeld”? Zouden er dan meer of minder mensen aan het werk zijn? “Decent work” kan alleen in een “decent society”. Als de maatschappelijke normen afglijden, verdienen de werkenden extra bescherming!

  6. Doordat we met zn allen alleen nog maar lijken te werken voor het geld en niet meer voor die leuke baan, is ons arbeidsmoraal en ethos vervallen tot Amerikaans niveau. Wanneer gaan we weer terug naar socialere omstandigheden, waarbij men rekening houdt met elkaars omstandigheden. Dat respectloze gezeur (werkgever en werknemer) komt me de strot uit!

  7. Even advocaat-van-de-duivel spelen: wat zou er mis zijn aan allemaal “kleine baantjes” tijdens de spitsuren? Met meerdere “kleine” banen cre?er je uiteindelijk toch ook ??n “grote”?
    Alleen zouden (zeker grotere) bedrijven meerdere kleine baantjes dan aan ??n persoon moeten “gunnen” – Ik heb zelf jarenlang als “flexwerker” binnen ??n bedrijf gezeten, waarbij ik in totaal op wel 15 verschillende plekken draaide en op sommige dagen zelfs wel 5 werkplekken aandeed om daar “even snel” een brandhaardje op te lossen.
    Dat beviel mij eigenlijk uitstekend, omdat het werk op zich nooit “saai” werd.
    Onder de juiste voorwaarden en regels is er niets mis met “kleine” banen. ??n van de regels moet bijvoorbeeld zijn, dat er sprake moet zijn van betaling van sociale premies, ongeacht het aantal gewerkte uren – dus ook van een pensioenopbouw!
    Wat ik alleen in dit artikel niet helemaal “meekrijg” is waar ineens die ommezwaai vandaan komt naar “mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt toch aan het werk kunnen. Iedereen wil steeds maar de sterkste en de fitste, maar als het talent schaarser wordt, moet je over andere oplossingen nadenken. Veel mensen staan aan de kant omdat ze niet aan de eisen voldoen. Maak het werk eenvoudiger zodat die mensen dat werk kunnen doen en je als bedrijf je organisatieprocessen kunt continueren.”

  8. Wat is er nou eigenlijk heerlijker en helderder dan elkaar in de ogen kijken en beseffen dat je elkaar alleen maar nodig hebt
    voor de poen ?.

  9. Theo van Ruiten op

    Ja klopt dat er minder uren gemaakt worden. Dat komt omdat alles in hokjes moet. Welk beroep heb je? dan kunnen we je in een hokje stoppen. Waar zijn de allroundrs zoals vroeger. Die kun je overal inzetten. Zeker in de kleinere horeca. Kamers schoonmaken, bedienen, afwassen maaltijden voorbereiden, etc. Dan kun je meer uren maken en is het werk goed te verdelen. Maar……. afwassen willen we niet en ook de toiletten niet schoonmaken. Een herschikking in mentaliteit en hokjesgeest zou welkom zijn.