‘Discriminatie op werkplek standaard in bouw’

5

Niet de cao, maar je afkomst bepaalt wat je verdient in de bouwsector. Discriminatie komt op grote schaal voor. Dat zegt Masja Zwart, bestuurder van FNV Bondgenoten.

De FNV deed onderzoek in de Eemshaven en zag daar dat Nederlanders het meest verdienen (circa 16 euro per uur), Portugezen en Spanjaarden daaronder zitten en vervolgens de Polen komen. Het minste verdienen de ‘nieuwe Europeanen’: de Roemenen en Bulgaren. Zij verdienen maximaal 9 euro per uur. Opdrachtgevers en aannemers bevestigen het verhaal tegenover de FNV, zegt de vakbond.

Discriminatie
Volgens Masja Zwart is het pure discriminatie wanneer je nationaliteit bepaalt wat je op een bouwplaats verdient. ‘In Nederland hoor je betaald te krijgen volgens de geldende cao voor het werk wat je doet. Waar je vandaan komt is niet belangrijk. De minimumlonen zijn immers vastgelegd in de cao. Toch komt het op grote schaal voor. Loop een bouwplaats op en je ziet daar grote groepen buitenlanders aan het werk. Dat is niet omdat wij geen metselaars en timmermannen hebben in Nederland, het is omdat werkgevers zo minder kunnen betalen. En die mensen: die zijn allang blij dat ze kunnen werken.’

Probleem
Als dat laatste zo is, wat is het probleem dan? Zwart: ‘We hebben in Europa afspraken gemaakt over de beloning van werknemers. En de afspraak is: wanneer je mensen detacheert, betaal je ze volgens de wetten en de CAO van het land waar ze komen te werken. En dat gebeurt dus niet. En de concurrentie is zo moordend hoog, dat bedrijven die zich wel aan de regels zouden houden, binnen korte tijd op de fles zouden gaan. Ze moeten zich dus allemáál aan de regels gaan houden.’

Twee constructies
Werkgevers gebruiken twee constructies om minder loon te kunnen betalen. De eerste is via de detacheringsweg: ‘Bijvoorbeeld mensen in dienst van een Pools bedrijf die hier werk komen doen. Volgens de detacheringsrichtlijn moeten ze betaald worden volgens de wet en de cao van het gastland. Maar ze krijgen alleen het minimumloon. Dat is tegen Europese en Nederlandse wetten, daarover voeren we veel processen bij de rechter.’
De tweede constructie is die via het uitzendbureau. ‘Je moet volgens de wet rekenen volgens de CAO van de inlener, maar de meeste uitzendbureaus betalen alleen maar het minimumloon. Bovendien worden (terwijl dat expliciet niet mag) allerlei kosten voor bijvoorbeeld huisvesting ingehouden. Daardoor is arbeid soms wel 40 procent goedkoper ten opzichte van Nederlandse vaklieden.’

Onmogelijk goedkope prijzen
Als grote groepen buitenlandse bouwvakkers hierheen komen, kun je op je klompen aanvoelen dat er onderbetaald wordt, zegt Zwart: ‘Grootverdieners doen een aanbesteding en gaan vervolgens in zee met de goedkoopste onderaannemer. Ze berekenen niet of zo’n contract voldoende ruimte biedt om het verplichte cao-loon te betalen. En zelfs de overheid verzuimt in aanbestedingsprocedures een sociale paragraaf op te nemen. Vaak krijgt de laagste bieder de klus en die prijs is zo laag door te concurreren met de lonen van werknemers.’
 
Dalende lonen werknemers
Buitenlandse uitzendkrachten hebben volgens de vakbond geen idee van wat ze hier moeten verdienen en kunnen in deze crisistijd ook niet kieskeurig zijn. Werk is werk. Nederlandse bouwvakkers komen door die concurrentie steeds minder makkelijk aan de bak. Een Nederlands bedrijf als Fabricom bouwt aan de energiecentrale van Nuon samen met een Italiaans en Frans bedrijf. Het gros van hun werk wordt uitgevoerd door uitzendkrachten uit lagelonenlanden. Niet door de ‘dure’ eigen werknemers. Zwart: "Voorlopig lijkt dit het resultaat van één Europese arbeidsmarkt te zijn. Vrijheid en flexibiliteit voor werkgevers, en dalende lonen voor werknemers."
 
Politiek
In Den Haag gebeurt evenwel weinig, zegt Zwart: ‘Zeker met dit kabinet. Staatssecretaris De Krom is eerder voor meer liberalisering; hij wil werkgevers maximale vrijheid geven. En politieke partijen? Die kijken vooral naar de wet, en die is op zich goed. Hij moet alleen nageleefd worden.’

 

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

5 reacties

  1. De spijker op z’n kop: dit is de praktijk. Marktwerking door aanbestedingsprocedures: het gaat alleen maar om geld en de laatste schakel in het arbeidsproces, de “man-op-de-steiger” in dit geval, is de sigaar. Wordt er niet bezuinigd op de lonen, zoals in dit geval door buitenlandse werknemers in te huren, dan wordt er in tijd gekort. Mensen moeten langer werken, maar deels in eigen tijd, reistijd wordt niet betaald, de planning is te krap, noem maar op. Kwaliteit van het werk schijnt niet belangrijk te zijn, evenmin als werkplezier. Alles ondergeschikt aan … geld.

  2. Ik zal niet ontkennen dat de praktijken zoals hierboven beschreven staan voorkomen, maar wil wel een grote nuance aanbrengen in het stuk. Ik werk zelf voor een grote bouwonderneming en wij maken regelmatig gebruik van buitenlands personeel. Dat is niet alleen vanwege de prijs. Wij merken dat er in Nederland steeds minder vakmensen in bepaalde disciplines zijn. De Nederlandse ploegen die we nog wel hebben, zijn vaak minder bereid zijn om verder van huis te werken en in de kost te gaan als dat voor het werk noodzakelijk is. Dit zorgt ervoor dat wij de productienormen met alleen Nederlandse arbeidskrachten niet kunnen halen.
    Wanneer wij buitenlandse arbeidskrachten inlenen bedingen wij altijd dat deze betaald worden via de Nederlandse CAO en regels. Ze zijn daarbij overigens wel goedkoper omdat zij pensioenpremie en sociale lasten onde bepaalde voorwaarden mogen afdragen in het land van herkomst.
    Het is een goede zaak de rotte appels in de branch eruit te halen. Maar het is een illusie om te denken dat wij grote bouwprojecten zonder buitenlandse arbeidskrachten kunnen realiseren. De bouw moet zich inderdaad aan de regels houden, niet alleen vanwege de wet, maar ook in het kader van goed werkgeverschap.

  3. Bij ons, niet in de bouw, verdien je ook niet naar prestatie en inzet, maar krijg je meer als je echtgenote niet werkt. Als vrouw zijnde kan je je dus uit de naad werken wat je wilt, maar zolang je echtgenoot een baan heeft krijg je nooit een dubbeltje meer. Als vrouw zijnde werk je in de beleving van deze directie alleen voor je plezier en niet voor het geld. Nog steeds niet goed te keuren natuurlijk, maar meer om aan te geven dat er nog zoveel bedrijven zijn waar om uiteenlopende redenen niet aan gelijke beloning wordt gedaan. En dat gaat natuurlijk met het nieuwe ontslagrecht niet veranderen; als je je mond opendoet dan kan je gewoon vertrekken! Slechte zaak, werken zou beloond moeten worden naar inzet en kennis etc, wie het ook uitvoert.

  4. De nieuwe “Europeanen” kunnen simpelweg genegeerd worden door eisen te stellen (diploma’s gelijkwaardig zo niet hoger dan de Nederlandse). Ongediplomeerde medewerkers, die vervolgens onvoldoende de nederlandse taal beheersen (communicatie=veiligheid).

    Ik vraag mij af hoe dat dan gaat als er sprake is van schade op een bouwplaats, veroorzaakt door iemand die niet gecertificeerd is. Als ik een auto rijd zonder rijbewijs, dan ben ik toch ook niet verzekerd?

    Wat ik vreemd vind is dat ik nooit Finnen, Zweden, Noren of Denen op de bouwplaats zie. Rara hoe kan dat.

    Verder ben ik van mening dat er eerst het arbeidspotentieel van eigen bodem dient te worden benut. En als dat niet kan, dan gericht opleiden. En als men dan niet wil, dan ga ik er van uit, dan men in zijn of haar eigen levensonderhoud kan voorzien (geen uitkering meer).

    Het is toch belachelijk dat er medewerkers van over de grens hier naar toe moeten omdat de ingezetenen van nederlanders voor dit werk te beroerd voor zijn?

  5. Het gaat inderdaad om het geld, als je als aannemer veel eigen personeel hebt en inschrijft bij een aanbesteding moet je er op voorhand al geld op toeleggen. Als je tegen de opdrachtgever zegt dat het eigen personeel zorgt voor meer kwaliteit en betrokkenheid maar daar tegenover meer kosten staan kijkt deze je raar aan. Dan doe je het maar met ZZP’ers, die doen het voor een lagere prijs. Dat dit ten koste gaat van kwaliteit makt de opdrachtgevers niets uit.