‘Bescherm bedrijven in plaats van werknemers’

1

Het ontslagrecht wordt over 30 jaar overbodig omdat we te maken hebben met een zeer krappe arbeidsmarkt. Niet de werknemers zouden dan beschermd moeten worden, maar de bedrijven.

Die suggestie staat in een scenariostudie van onderzoeksbureau Research van Beleid.

In de studie wordt gekeken naar de toekomst (2040) van de arbeidsmarkt. In het rapport worden enkele macrotrends besproken. Misschien wel de grootste daarin is dat 90 procent van de beroepsbevolking bijna fulltime aan het werk is omdat er sprake is van een krappe arbeidsmarkt. Het boek ‘Iedereen aan het werk… wat nu?’ schetst de gevolgen van deze schijnbaar utopische samenleving.
In vele opzichten lijkt de geschetste situatie ideaal: door arbeidsschaarste kunnen werknemers meer eisen stellen aan de inhoud van hun baan wat werk leuker maakt. Er ontstaat ruimte voor flexibel werken in de vorm van seriële en parallelle carrièrepaden. Ook komt meer aandacht voor persoonlijke ontwikkeling: life long learning wordt de norm. De elektrische zelfbestuurbare auto (Autonoom) draagt bij aan het oplossen van mobiliteits- en milieuvraagstukken. Ook de zorg verbetert sterk door allerhande innovaties.

Keerzijde

Maar er zijn ook keerzijden. Voor werkgevers is de krapte allerminst ideaal. Ze krijgen immers te maken met een situatie waarin werknemers het min of meer voor het zeggen hebben, zij hebben de banen voor het oprapen. Senior onderzoeker Bram Frouws: ‘Werkgevers zullen dus ook meer hun best moeten doen om mensen aan zich te binden. Werk moet bijvoorbeeld leuk en flexibel worden, en er valt veel winst te halen in de secundaire arbeidsvoorwaarden. In de jaren voor de crisis zagen we dat ook gebeuren.’
In het rapport wordt ook de suggestie gedaan te kijken naar het ontslagrecht: ‘Het is de vraag of die nog wel in deze vorm nodig is. Een ontslagen iemand heeft immers zo weer werk omdat de banen voor het oprapen liggen. En voor werkgevers is het erg frustrerend wanneer ze veel in iemand investeren die een week later weer de deur uit loopt. Je kunt er dus aan denken om wettelijk de werkgever te beschermen in plaats van de werknemer. Ik vraag me af of het mogelijk is om zoiets gerealiseerd te krijgen in het jaar 2040, en weet zelfs niet of het wenselijk is, maar in een scenariostudie doe je verschillende gedachte-experimenten.’

Seriële en parallelle loopbanen

In het rapport wordt ook gesproken over seriële carrièrepaden. Bram Frouws: ‘Mensen zitten zo lang op de arbeidsmarkt dat het goed denkbaar is dat mensen meerdere carrières achter elkaar gaan hebben om het voor zichzelf interessant te houden. Tot je 55ste manager bijvoorbeeld, en daarna nog ruim tien jaar voor de klas. Mensen zullen steeds vaker behoefte hebben aan het maken van een switch op latere leeftijd.’
Daarnaast wordt het mogelijk gebruikelijker om parallelle carrièrepaden te bewandelen. Mensen hebben dan bijvoorbeeld verschillende deeltijdbanen naast elkaar om voldoende uitdaging te houden in het werk.’

Beperkte mogelijkheden

Het model kent ook keerzijden voor mensen met beperkte mogelijkheden tot competentie-ontwikkeling. Zij krijgen steeds meer moeite mee te komen. Ook zieke mensen vallen in een dergelijke participatiemaatschappij gemakkelijk uit, preventie is essentieel. Bewoners in de periferie krijgen te maken met een beperkt voorzieningenniveau als het werk zich concentreert in de Randstad.

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

1 reactie

  1. Ik denk dat het buro wel een paar dingen over het hoofd gezien heeft. Allereerst gaat de huidige recessie nu pas echt doorzetten. Van structureel herstel is geen sprake, integendeel. Dat betekent dat de komende decennia de economische bedrijvigheid verder zal afnemen en het aantal faillissementen sterk zal toenemen. Dit wordt verder beinvloed door de mega- bezuinigingen die deze en komende regeringen noodgedwongen zullen moeten doorvoeren. Met name door de grote problemen in het onderwijs en ook daar ingrijpende ombuigingen, zal het concept “Nederland kenniseconomie” uiteindelijk verloren gaan. Verder zijn veel bedrijven en instellingen qua workload afhankelijk van landelijke en regionale overheden. En daar gaat dus echt het mes in. De uittocht van hogeropgeleiden die naar het buitenland vertrekken is ook een groeiend probleem. Door een onvermijdelijke toename van de complexiteit van samenleving en werkomgeving komen lager opgeleiden, en met name ongeschoolde immigranten steeds vaker thuis te zitten. Het ongeschoolde handwerk is de afgelopen jaren vrijwel volledig ge?xporteerd. Dat betekent dat de werkloosheid de komend 20 jaar sterk zal toenemen tot mogelijk wel een 15% met alle draconische financiele gevolgen van dien. Voorts is NL steeds minder aantrekkelijk voor buitenlandse onderneming. De recente problemen rondom de farmaceutische industrie (Sluiting Organon/MSD te Oss) spreken voor zich. Verwachting is dat de komend paar jaar vrijwel alle buitenlandse farmaceuten (en vele overige bedrijven) uit NL zullen verhuizen naar elders. Mind you, er werken in NL een paar honderdduizend mensen bij Amerikaanse (dochter)ondernemingen. Nederland is qua infrastructuur, fiscaal voordeel en overdreven overheidsregelzucht steeds minder aantrekkelijk geworden en daarvan worden de gevolgen nu pijnlijk zichtbaar. Dit buro met het huiswerk nog maar eens overdoen. Het zal wel loslopen met die z.g krapte op de arbeidsmarkt.