Arbeidsproductiviteit veel lager in het MKB

1

Vorig jaar produceerde een arbeidsjaar in het particuliere bedrijfsleven gemiddeld 74.000 euro aan toegevoegde waarde. Maar de verschillen tussen kleinbedrijf en grootbedrijf zijn fors.

Dat blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau EIM.

De arbeidsproductiviteit bedraagt gemiddeld 74.000 per arbeidsjaar. In het kleinbedrijf is dat 61.000 terwijl het grootbedrijf maar liefst 92.000 per arbeidsjaar toevoegt aan onze totale economie. Dat verschil is best groot, erkent onderzoeker Ton Kwaak van EIM: ‘Maar het is iets wat we ook al langer weten. En het is een verschijnsel wat overal optreedt: in de rest van Europa, maar ook in de VS, Canada en Japan.’

Oorzaken

Ton Kwaak geeft drie oorzaken voor een lagere arbeidsproductiviteit in het MKB:

  1. In het MKB werken doorgaans lager opgeleide werknemers, die ook een lagere toegevoegde waarde hebben.
  2. Het werk in het MKB is minder kapitaalintensief. Omdat men in het grootbedrijf bijvoorbeeld meer machines tot zijn beschikking heeft, kan het werk daar productiever ingericht worden.
  3. In het MKB is men relatief veel tijd kwijt aan arbeid die de onderneming in stand moet houden, maar geen toegevoegde waarde levert (zoals de boekhouding). Bij het kleinbedrijf gaat 61% van de tijd daaraan op, in het middenbedrijf 15% en bij het grootbedrijf slechts 5%. Dat is een duizelingwekkend schaaleffect.

Verkeerde trend

Uit het onderzoek blijkt ook dat de verschillen alleen maar toenemen. Tussen 1995 en 2008 is de arbeidsproductiviteit met gemiddeld 1,9% per jaar gegroeid; deze groei was het geringst in het MKB (1,6% per jaar) en het grootst in het grootbedrijf (2% per jaar).
Volgens Kwaak komt dat vooral doordat de kleine bedrijven nog kleiner zijn geworden. ‘Als je twee mensen in dienst hebt die de onderneming draaiende houden, en de derde (die de feitelijke productie levert) gaat een halve dag minder werken, daalt je arbeidsproductiviteit met de helft. De trend van steeds kleinere bedrijven zien we overal, maar hij hakt er bij het kleinbedrijf echt in. Op een aantal andere gebieden zie je dat het MKB aan een kleine inhaalslag bezig is, maar die wordt vrijwel tenietgedaan door wat ik net vertelde.’

Wat kan P&O doen?

Is het geen probleem dat het MKB zo weinig toevoegt? ‘Nee hoor, in een samenleving heb je diverse soorten mensen, van universitair geschoolden tot mensen zonder startkwalificatie. Die laatsten kun je niet eens bij het grootbedrijf onderbrengen, al zou je het willen. Ook zzp’ers voegen relatief minder toe, maar zij zijn wel de smeerolie voor veel grote bedrijven. Het is goed dat ze op deze manier bestaan.’
Kunnen P&O’ers binnen MKB-bedrijven iets doen om de arbeidsproductiviteit op te krikken? ‘Ja hoor, al is het wel het bekende riedeltje: goed selecteren aan de poort, veel investeren in opleidingen en je werknemers van meer en betere spullen voorzien.’

Algemeen

99% van de bedrijven in het particuliere bedrijfsleven behoort tot het MKB. Hun aandeel in de werkgelegenheid ligt rond de 60%; hun aandeel in het BBP bedraagt circa 50%.

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

1 reactie

  1. schaduwfractielid op

    Nou valt de MKB in hun eigen mes/zwaard.
    De MKB wil vooral potentiele werknemers die net van school zijn premie meebrengen. En die zonder perspectief gaan werken. De MKB gaat eerst de arbeidsmarkt frstreren en op het laatst gaan klagen.