Workaholisme is gevaar voor werkgevers

1

Workaholisme is op langere termijn een gevaar voor werkgevers. Nieuw onderzoek laat zien wie die workaholics nu precies zijn. ‘Volgens een heel grove schatting (eerder een educated guess) neigt ongeveer tien procent van de mensen naar workaholisme.

Het onderzoek onder 9.000 werkende Nederlanders is uitgevoerd onder leiding van Wilmar Schaufeli, hoogleraar Arbeids- en organisatiepsychologie aan de Universiteit Utrecht en senior adviseur bij 365/Zin.

Redenen

Workaholics werken niet omdat zij zoveel plezier hebben in het werk, maar omdat zij het gevoel hebben dat ze dit ‘moeten’ en omdat het niet genoeg is. Workaholics werken tot laat, denken (obsessief) veel aan werk, ook als zij niet aan het werk zijn en doen veel meer dan er door de (organisatie)omgeving wordt verwacht. Workaholisme wordt gedefinieerd als ‘een onweerstaanbare innerlijke drang om overmatig hard te werken’. Deze definitie staat tegenover engagement, waarbij iemand echt plezier heeft in zijn werk.

Karakteristieken van de workaholic

Uit het onderzoek blijkt dat workaholisme net zoveel voorkomt onder mannen als vrouwen, het iets is van alle leeftijden en er is geen onderscheid als je in loondienst bent of zzp-er. Wél maakt het uit in welke sector of beroep je werkzaam bent. Workaholisme blijkt het hoogst in de landbouw, bouw, communicatie, consultancy en in de handel en het laagst in de dienstverlening, wetshandhaving, medische- en sociale sector en bij overheidsdiensten. Vervolgens scoorden managers en hogere professionals het hoogst op workaholisme, daarentegen scoorden verpleegkundigen, paramedici en hulpverleners het laagst.

Gevolgen

Workaholics lijden op verschillende manieren, zegt Schaufeli. ‘Ze slapen slechter en hebben psychosomatische klachten (hoofdpijn, buikpijn, schouderpijn, etc.). Daarnaast heeft hun omgeving er last van: collega’s van het perfectionisme en gezinsleden dat ze de persoon in kwestie nauwelijks zien. Positieve effecten heeft het ook: mensen maken sneller carrière en verdienen meer geld.’
Ook voor werkgevers zijn er gevolgen van workaholisme: ‘Op de korte termijn is het voor werkgevers natuurlijk prachtig, maar op de lange termijn is het dat zeker niet. Mensen raken uitgeput en belanden in een burnout. Bovendien is het maar de vraag hoeveel de productiviteit stijgt wanneer mensen extreem veel werken. Vaak verzanden deze mensen in details die veel beter door iemand anders uitgevoerd hadden kunnen worden.’

Schuld?

Is er een schuldige aan te wijzen van workaholisme? ‘Het is een combinatie van de aard van het beestje en de omgeving waar hij in zit. Je kunt best dwangmatig zijn, maar in een normale omgeving is dat geen probleem. En je kunt best in een omgeving werken met hoge taakeisen, als je maar niet dwangmatig bent. Vergelijk het met iemand die aanleg heeft om depressief te worden. Dat kan heel lang goed gaan, tot er een dierbare overlijdt. De combinatie vormt een probleem.’

Wat te doen?

Wat kunnen werkgevers nu precies doen wanneer ze merken dat iemand dergelijk gedrag vertoont? Volgens Schaufeli hoeven we niet op meewerking te rekenen wanneer je het aankaart bij de betrokkene: ‘Die zal niet snel zeggen: “Klopt, goed gezien!” Eerst zul je de weerstand moeten afbreken, anders wordt iemand moeilijk bereikbaar voor advies. Wat kan helpen is iemand een test laten invullen en aan de hand daarvan een gesprek op gang brengen. Objectieve cijfers zijn al weer lastiger van tafel te vegen.’
Maar ook in de cultuur kan het een en ander gedaan worden, zegt Schaufeli: ‘Als een manager om één uur ’s nachts nog mails verstuurt en verwacht dat mensen hem daarop antwoorden, dan is dat lastig te negeren. Geef als organisatie daarom ook het goede voorbeeld.’ 

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

1 reactie

  1. conny van den bosch op

    Interessant artikel. Ben wel benieuwd in het kader van uitval en preventie hoe je en waar je een werknemer dan kan testen.