Werkgeversaansprakelijkheid ook voor zzp-ers

2

Ook zzp-ers kunnen een opdrachtgever aansprakelijk stellen als ze tijdens hun werk schade lijden. Voorwaarde is wel dat de werkzaamheden behoren tot de normale werkzaamheden van het bedrijf waar de zzp-er werkt. De Hoge Raad legt uit waarom.

 

De situatie

Een zzp-er doet een aantal weken reparatiewerkzaamheden aan een machine bij het vezelverwerkingsbedrijf Royalspan. Hij werkt daar op basis van een overeenkomst van onderaanneming in opdracht met het bedrijf Allspan. Tijdens het werk krijgt hij een ernstig ongeluk, en zijn been wordt vanaf boven de knie geamputeerd. De man had geen arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) en stelt het bedrijf Allspan, waarmee hij de overeenkomst van opdracht had, aansprakelijk voor zijn schade.

De vordering

De man vordert vergoeding van alle schade die hij door het ongeval lijdt. Allspan is volgens hem aansprakelijk is omdat hij als onderaannemer voor dat bedrijf werkte en omdat het bedrijf de zeggenschap had over de werkzaamheden. De aansprakelijkheid baseert de man op artikel 7:658 lid 4 BW. Daarin staat dat een bedrijf dat werkzaamheden laat uitvoeren door iemand die niet in dienst is, ook aansprakelijk is voor de schade die die persoon oploopt tijdens de werkzaamheden.

Kantonrechter en hof wijzen de vordering af

De rechtbank wees de vordering af omdat het niet tot de normale bedrijfsvoering van Allspan behoorde om reparaties aan machines bij derden te doen.

Geen bescherming voor zelfstandig ondernemer

Het hof bekrachtigde het vonnis van de kantonrechter en voegde daaraan toe dat een zelfstandig ondernemer geen beroep kan doen op het eerder genoemde wetsartikel. Het artikel is in de wet opgenomen om werknemers te beschermen en niet ter bescherming van zelfstandigen.

Hoge Raad

De Hoge Raad kwam tot een andere conclusie. Die bekeek eerst de geschiedenis van de wetsbepaling en concludeerde dat de wetgever vooral oog heeft gehad voor situaties waarin er tussen de werkende en het bedrijf geen formele arbeidsovereenkomst bestaat, zoals bij ingeleend personeel of stagiaires. De bepaling is bedoeld om die personen toch een middel te geven voor verhaal als het bedrijf geen veilige werksituatie heeft geboden.

De strekking van de wet is ook dat de werkgever er voor kan en mag kiezen om anderen dan werknemers werk te laten doen maar dat hij wel verantwoordelijk (lees: aansprakelijk) blijft voor de veiligheid.

Werk valt onder normale bedrijfswerkzaamheden

Vervolgens bekeek de Raad of het werk dat de zzp-er deed, behoorde tot de normale bedrijfswerkzaamheden, want daarover bestond verschil van mening.

In de wetsgeschiedenis is te lezen dat art. 7:658 lid 4 BW ook van toepassing is als iemand zonder arbeidsovereenkomst het werk verricht en hij voor de zorg voor zijn veiligheid (mede) afhankelijk is van het bedrijf waar hij die werkzaamheden verricht. Bij de beoordeling is onder meer de feitelijke verhouding tussen betrokkenen van belang, net als de aard van de verrichte werkzaamheden en  de mate waarin de ‘werkgever’ invloed heeft op de werkomstandigheden en de veiligheidsrisico’s.

De Hoge Raad vindt dat er voldoende concreet bewijs was voor de stelling dat de werkzaamheden wel tot de normale uitoefening van het bedrijf behoorden. Dat bewijs is door het hof niet goed beoordeeld en daarom vernietigde de Hoge Raad het arrest van het hof.  Het hof Den Bosch mag zich nu opnieuw over deze zaak buigen.

LJN BV0616
Hoge Raad
Werkgeversaansprakelijkheid
Cassatie
23 maart 2012

Door mr. Ingrid Kooijman

Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

2 reacties

  1. Avatar
    Ger Blommestijn op

    Werkgevers gaan er steeds vaker toe over om in plaats van werknemers aan te nemen, in zee te gaan met ZZP’rs. De voordelen voor de werkgever spreken voor zich. De Hoge Raad heeft zich nu uitgesproken over de bescherming ex art 7:658 BW. Ik vraag mij af in hoeverre boek 7 van het BW de ZZP’rs nog meer bescherming kan bieden. Met name waar het gaat om het aangaan van een samenwerkingsovereenkomst. De werkgever stelt in de regel een arbeidsovereenkomst op en legt deze voor aan de potenti?le werknemer. De werknemer zal veelal all??n acht slaan op de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden en weinig tot geen aandacht besteden aan een relatie/concurrentiebeding. In de relatie werkgever/werknemer zal bij het bee?ndigen van de arbeidsovereenkomst dit meestal van ondergeschikt belang zijn en daarnaast geldt ook de Haviltex criteria. Maar hoe zit dat met de ZZP’r? Vaak is de ZZP’r een persoon die noodgedwongen als zodanig is gaan functioneren en blij is weer aan de slag te kunnen. Geldt de bescherming van de werknemer, waar het gaat om het relatie/concurrentiebeding naar analoge toepassing van de door de Hoge Raad toegepaste beschermingsgedachte bij veiligheidscriteria dan ook voor de uitleg van de samenwerkingsovereenkomst?

  2. Avatar

    Als ZZP’er kies je er volgens mij bewust voor om zelfstandig te zijn. Daarbij hoort denk ik als eerste zelf verantwoording. Als je ervoor kiest om je niet te verzekeren is dat een bewuste keuze. Dat geld ook voor onveilige situaties. Waarom moeten andere dan de rekening gepresenteerd krijgen. Zolang niemand zelfverantwoording neemt en werkt aan bewustwording inzake veiligheid zal er niets veranderen.

Reageer