Werkgever mag zich bedenken over nevenwerkzaamheden

0

Een werkgever mag het beleid over nevenwerkzaamheden aanpassen. Dat is een beleidsvrijheid van de ondernemer.

De situatie

Een service- en onderhoudsmonteur is sinds 1977 in dienst bij een installatiebedrijf. Tot 2010 was het in het bedrijf niet ongebruikelijk dat werknemers zwart bijklusten. Het bedrijf gedoogde dat. De werknemers konden zelfs materialen bestellen via de werkgever, die achteraf afgerekend werden.

In 2010 heeft de werkgever het beleid veranderd. Er mochten niet langer materialen via de zaak besteld worden en er mochten ook geen calculaties meer gemaakt worden voor andere projecten dan de eigen woning van de werknemers. Materialen, alleen voor privégebruik, moesten voortaan bij de toeleverancier besteld worden. De werkgever heeft deze beleidswijziging schriftelijk aan de werknemers medegedeeld en later nog eens verduidelijkt in een nieuwsbrief.

In 2011 heeft de servicemonteur een klusbedrijf opgericht en zich ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Sinds augustus 2012 werkt hij 4 dagen per week en neemt hij wekelijks een snipperdag op. De werkgever heeft hem verzocht om te stoppen met het nevenwerk dat hij via zijn klusbedrijf doet en wijst daarbij op de bepaling over nevenwerkzaamheden in de cao voor het Technisch Installatiebedrijf. Als de werknemer zijn nevenwerkzaamheden toch blijft voortzetten, spant de werkgever een kort geding aan.

De vordering
De werkgever vraagt de rechter in een kort geding om de werknemer te verbieden om nog langer concurrerende werkzaamheden te verrichten, op straffe van een dwangsom van 100.000 euro per overtreding. De rechter wijst die vordering af. Er zou hier een uitzondering gemaakt moeten worden op het verbod op concurrerende nevenwerkzaamheden uit de cao omdat de werkgever het eerst wel gedoogd en zelfs gefaciliteerd heeft. Tegen dat oordeel gaat de werkgever in hoger beroep.

Het oordeel
Het hof in hoger beroep wijst de vordering van de werkgever wel toe. Allereerst komt het hof tot de conclusie dat de genoemde cao helemaal niet van toepassing is op de arbeidsrelatie. De werkgever is niet aangesloten bij een cao-partij en de cao is ook niet algemeen verbindend verklaard. Er is ook geen contractueel verbod op nevenwerkzaamheden; er is nooit een arbeidsovereenkomst opgemaakt. Nevenwerkzaamheden zijn dan in principe toegestaan, maar worden begrensd door het goed werknemerschap. In dit geval overschrijdt de werknemer die grenzen omdat hij zijn werkgever bedrijfsmatig beconcurreert. Daarbij komt nog dat de werknemer dat doet met materialen die hij via de werkgever heeft verkregen terwijl het toch duidelijk moest zijn dat dat niet langer mocht.

Beleid veranderen?
Dat de werkgever vroeger dingen toestond en faciliteerde en nu niet meer, is de vrijheid van de ondernemer, oordeelt het hof. Er is niets waaruit blijkt dat de werkgever zich ook voor de toekomst heeft verbonden. Het gaat hier ook niet om het eenzijdig wijzigen van de arbeidsovereenkomst maar om een toegestane aanscherping van het bedrijfsbeleid. De werknemer voert nog aan dat zwart bijklussen nog steeds gedoogd wordt, maar het hof vindt het bedrijfsmatig beconcurreren toch echt van een andere orde, en niet te vergelijken met de nevenwerkzaamheden van incidenteel bijklussende collega’s.

Het hof verbiedt de werknemer om zonder toestemming van zijn werkgever bedrijfsmatige werkzaamheden te verrichten van hetzelfde soort als de bedrijfsactiviteiten van de werkgever op straffe van een dwangsom van 5.000 euro per overtreding.

Gegevens rechtszaak: ECLI:GHARL:2013:7547, kort geding. Datum uitspraak: 8 oktober 2013

Lees meer over:

Over Auteur

Mr. Ingrid Kooijman is auteur bij XpertHR. Voor XpertHR Actueel houdt ze de jurisprudentie scherp in de gaten. Ze schrijft over arbeidsrecht, HRM en projectmanagement.