Ontslag om (te) kort haar

0

Hoe ver mag een werkgever gaan bij het stellen van eisen aan het uiterlijk van de werknemers? Een stewardess met heel kort haar (en tatoeages op haar hand, oorpiercings en veel ringen om haar vingers) werd door de werkgever meer dan tien keer aangesproken op haar uiterlijk.

Uiteindelijk was de maat vol. De kantonrechter vond dat de werkgever een goede reden had voor ontbinding.

De situatie

Een werkneemster is sinds 1998 in dienst bij KLM als ‘cabin attendent’. KLM hanteert, onder andere voor die functie, strikte kleding- en verzorgingsregels. Zo zijn er instructies over de haardracht: extravagante haarstijl en niet natuurlijke kleuren zijn niet toegestaan. Verder mogen tatoeages niet zichtbaar zijn. KLM en de werkneemster voeren sinds 2005 een discussie over het uiterlijk van de medewerkster. Meer dan 10 keer wordt de werkneemster er op aangesproken en worden er afspraken gemaakt over het camoufleren van tatoeages, het dragen van oorpiercings en het maximaal aantal ringen dat ze mag dragen. Ze krijgt een aantal schriftelijke berispingen en    zelfs een keer een vliegverbod. Vooral de lengte van het haar blijft een punt van discussie. Uiteindelijk spreken ze af dat het haar minimaal 1 centimeter lang moet zijn. Dit wordt ook regelmatig gemeten. In juni schrijft de medewerkster dat in haar vakantie haar haar erg kort is geknipt en dat het niet zo hard gegroeid is als ze had gehoopt. Ze vraagt nog één keer om coulance. Als de werkneemster dan inderdaad met  erg kort haar op het werk komt, is de maat voor KLM vol. Er wordt een ontbindingsverzoek ingediend bij de kantonrechter. 

De vordering

KLM wil dat de arbeidsovereenkomst met de werkneemster wordt ontbonden. Het bedrijf heeft duidelijk regels over het uiterlijk van het cabinepersoneel in verband met herkenbaarheid en uniformiteit. Het bedrijf wil daarmee betrouwbaarheid en veiligheid uitstralen. Gedurende meerdere jaren houdt de werkneemster zich niet aan deze voorschriften. Ondanks waarschuwingen en toezeggingen van de werkneemster kwam de in juni weer met korter haar op het werk dan was afgesproken.

Het verweer

De werkneemster vindt onder meer dat de werkgever een inbreuk maakt op haar grondrechten, die niet proportioneel en noodzakelijk is. Ze zag er altijd representatief uit en voert aan dat mannelijke werknemers wel kort haar mogen hebben.

Het oordeel

De kantonrechter ontbindt de arbeidsovereenkomst wegens een vertrouwensbreuk die te wijten is aan de werkneemster. Daarbij neemt de rechter als uitgangspunt dat de werkgever voorschriften mag geven over het uiterlijk en de verzorging van de werknemers. De werkgever bepaalt het representatieve beeld naar buiten toe. Maar die bevoegdheid kent uiteraard wel grenzen. Om te beoordelen of de werkgever binnen die grenzen blijft wordt gekeken naar:

  • de aard van het bedrijf;
  • de functie van de werknemer;
  • of de eisen noodzakelijk zijn voor een goede uitvoering van de functie;
  • de plaats van vestiging;
  • de klantenkring en
  • de maatschappelijke opvattingen
     

Dit alles uiteraard binnen de grenzen van de het EVRM en de grondwet. 

De kantonrechter vindt dat er inderdaad een zekere inbreuk wordt gemaakt op de vrijheid van de werkneemster maar die inbreuk is niet in strijd met de redelijkheid en billijkheid. Een bijna kaal hoofd bij vrouwen is maatschappelijk niet zo algemeen aanvaard en gebruikelijk en kan dus als extravagant worden beschouwd. En wie kiest voor het beroep van stewardess, kiest ook voor de strenge regels over het uiterlijk, vindt de kantonrechter. De werkneemster heeft daar ook voor gekozen, ook door steeds toe te zeggen dat zij haar haar langer dan de afgesproken 1 centimeter zou houden. Of dat in juni ook te kort was, doet er niet toe. Feit is dat ze opnieuw de discussie heeft opgeroepen en dat de werkgever al had laten weten geen enkele klacht meer te accepteren. Door haar haar zo kort te knippen dat er opnieuw discussie ontstond over de lengte, heeft de werkneemster het vertrouwen van de de werkgever geschonden. De spijtbetuiging doet daar niet aan af. KLM heeft lang genoeg geduld getoond.
De werkneemster krijgt wel een vergoeding van € 7.500 mee vanwege haar lange dienstverband, goede functioneren, haar leeftijd, de mogelijkheden om een andere baan te vinden en het feit dat de werkgever het haar de laatste keer niet heeft opgemeten.

LJN BO2066
Kantonrechter Haarlem
Ontbinding, kledingvoorschriften
Eerste aanleg
24 september 2010

Door mr. Ingrid Kooijman

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.