Hoe weet je of iemand liegt?

0

Door te letten op een combinatie van vier gedragingen kun je voorspellen of iemand liegt of niet.

Professor psychologie David DeSteno (Northeastern University) heeft samen met enkele collega’s onderzocht op welke signalen mensen letten om te bepalen of iemand liegt.

Combinatie
Eerdere onderzoeken zoemden steeds in op het achterhalen van dat ene signaal dat een leugenaar zou verraden, zoals een gemaakte glimlach, het aanraken van het gezicht of wegdraaiende ogen. Maar het aanraken van het gezicht kan net zo goed zijn omdat de gesprekpartner echt jeuk heeft. Het is daarom wezenlijk dat je let op een aantal gecombineerde aanwijzingen. Verschillende bewegingen of gedragingen die samen nauwkeuriger voorspellen wat de echte intenties zijn van de gesprekspartner.
DeSteno heeft onder andere met een robot bepaald welke vier gedragingen samen het best voorspellen of iemand liegt.

Experiment
In een laboratoriumsetting werden vreemden met elkaar in contact gebracht voor gesprekjes van vijf minuten. Met drie verschillende camera’s werd iedere beweging vastgelegd. In een ander deel van de ruimte communiceerden deelnemers met andere deelnemers via een computer. Daarna werden de deelnemers uit elkaar gehaald en kreeg iedereen 4 dollar. Iedere dollar is voor de deelnemer zelf 1 dollar waard, maar voor de partner 2 dollar. De deelnemers moesten daarna dit geld gaan uitwisselen. Deelnemers konden ervoor kiezen om alle vier de dollars te overhandigen. Dan hebben ze beiden 8 dollar. Maar ze konden er bijvoorbeeld ook voor kiezen om niets in te ruilen en de partner het geld af te troggelen, zodat ze zelf 12 dollar overhielden en de partner niets.
Hoe meer de deelnemers geven, hoe betrouwbaarder zij zich gedragen. Gemiddeld werd tweeënhalve munt uitgewisseld. Het maakt niet uit of er face-to-face contact was geweest of contact via de computer. Maar deelnemers voorspelden de betrouwbaarheid van hun partner veel beter als er face-to-face contact was geweest.

Vier gedragingen
Na bestudering van de beelden konden de vier belangrijkste gedragingen worden herkend die bepalen of iemand onbetrouwbaar is:

  • handen aanraken
  • gezicht aanraken
  • het kruisen van de armen
  • achterover leunen

Hoe meer een partner deze gedragingen liet zien, hoe minder deze vertrouwd werd. Deelnemers die deze vier bewegingen lieten zien wisselden inderdaad minder munten uit.

Robot
Om er zeker van te zijn dat dit ook echt de bewegingen zijn die leugenachtig gedrag voorspellen werd het experiment herhaald met een robot. Bij de helft van de deelnemers vertoonde de robot bovengenoemde gedragingen in meer of minder mate. Bij de andere helft gedroeg de robot zich neutraal. Na een introductiegesprek werd hetzelfde ‘muntenspel’ gespeeld en vulden deelnemers een vragenlijst in.
Deelnemers die de ‘leugenachtige’ gedragingen bij de robot hadden waargenomen, gaven aan deze minder te vertrouwen. En hoe minder zij de robot vertrouwden, hoe minder munten zij uitwisselden.
Daarmee is de conclusie dat deze gedragingen door het menselijk brein worden geïnterpreteerd als gedragingen die onbetrouwbaar gedrag voorspellen.

Bron: Harvard Business Review

Lees meer over:

Over Auteur

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.