Eenzijdig wijzigingsbeding mag in collectieve regeling

0

Een collectieve regeling dat de centrale ondernemingsraad instemmingsrecht geeft over de aanpassing van een winstdelingsregeling bij verslechterde bedrijfsresultaten voldoet aan de wettelijke eisen van eenzijdig wijzigingsbeding. Het beding hoeft dan niet in elke individuele arbeidsovereenkomst te staan.

De situatie

Op 14 maart 2000 is de dagbladengroep VNU overgenomen door Wegener. Voor de overgaande werknemers zijn afspraken gemaakt, onder meer over de winstdelingsregeling. In de oude situatie kregen ze een winstuitkering van 12,5%. In die regeling was opgenomen dat de winstdelingsregeling alleen gewijzigd kon worden met toestemming van de Centrale Ondernemingsraad (COR)
Bij de overname is hetzelfde percentage opgenomen, maar is ook afgesproken dat als de winst van  het bedrijf zodanig daalt dat drastische saneringsmaatregelen nodig zijn, de winstdelingsregeling opnieuw onderwerp van overleg is met de COR. Diverse vakbonden en ook de COR gaan hiermee akkoord en de regeling wordt opgenomen in het sociaal plan.
Na het jaar 2000 gaat het financieel slechter met de uitgever en in 2002 en 2003 is het resultaat zelfs negatief. De winstdelingsregeling wordt in overleg met de Cor in 2002 bijgesteld naar een basisuitkering van 8,3 procent en een beloning afhankelijk van het bedrijfsresultaat van maximaal 12,5%.

De kantonrechter en het hof

Negen werknemers stappen naar de rechter en eisen dat de oude 12,5%-regeling wordt gehandhaafd voor de jaren 2002, 2003 en 2004. De kantonrechter stelt hen grotendeels in het gelijk maar het hof wijst in hoger beroep alleen het jaar 2002 toe. Vanaf 2003 hoeft Wegener minder winst te delen. Het hof oordeelde dat er sprake was van een dusdanige verslechtering van de financiële positie van Wegener dat drastische saneringsmaatregelen onvermijdelijk waren. De (eenzijdige) aanpassing van de winstdelingsregeling was niet onredelijk of disproportioneel. Volgens het hof waren de regels over de eenzijdige wijziging van arbeidsvoorwaarden uit artikel 7:613 BW rechtstreeks van toepassing en moest individuele belang van de werknemers wijken voor het zwaarder wegende belang van de werkgever.

Het oordeel van de Hoge Raad

De werknemers menen dat een eenzijdig wijzigingsbeding alleen rechtsgeldig is als het in de individuele arbeidsovereenkomst staat en het met de individuele werknemer uitdrukkelijk is overeengekomen. De Hoge Raad is het daar niet mee eens en bevestigt het oordeel van het hof. Ook gezien eerdere rechtsspraak* is de Hoge Raad van mening dat het hof uit mocht gaan van artikel 7:613 BW om de vordering van de werknemers te beoordelen. Dat artikel stelt niet de eis dat het wijzigingsbeding ook nog eens in de individuele arbeidsovereenkomst is opgenomen of dat de werknemer het nog eens uitdrukkelijk met het beding akkoord moet gaan. Het wijzigingsbeding is al schriftelijk opgenomen in de winstdelingsregeling zelf en het instemmingsrecht van de COR was afdoende. De individuele werknemers hoefden niet met de wijziging akkoord te gaan.

*HR 11 juli 2008, NJ 2008/503

LJN BO9570
Hoge Raad
Eenzijdig wijziging arbeidsvoorwaarden
Cassatie
18 maart 2011 

Door mr. Ingrid Kooijman

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone
Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat jij op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

Reageer