Cameratoezicht op de werkplek

12

Een werkgever kan allerlei redenen hebben om een of meerdere camera’s in zijn bedrijf te installeren, bijvoorbeeld het bewaken van de ingang, het in de gaten houden van het productieproces of het bestrijden van diefstal door personeel of bezoekers. Dit gaat wel ten koste van de privacy van de werknemers. Het plaatsen van camera’s is daarom toegestaan mits de werkgever zich aan bepaalde regels houdt.

Het installeren van een camera op een plek waar mensen werken, is toegestaan wanneer dat noodzakelijk is voor het belang van het bedrijf of de organisatie. Het voorkomen van diefstal of beschadiging kan zo’n belang zijn. Een eigenaar van een winkel mag bijvoorbeeld camera’s in zijn winkel plaatsen als dat nodig is om zijn goederen, klanten en personeel te beschermen. Het gaat dan meestal om camera’s bij de ingang van de winkel, bij de schappen en in de buurt van de kassa.

Ook een camera om de toegang tot een terrein in de gaten te houden of ter voorkoming van overvallen, is in de meeste gevallen wel toegestaan. Het moet wel voor iedereen duidelijk zijn dat er camera’s aanwezig zijn. De werkgever kan dit duidelijk maken door borden op te hangen of stickers te plakken, waarop duidelijk staat aangegeven dat er cameratoezicht is. Doet hij dat niet, dan is hij strafbaar.

Wanneer is gebruik van een verborgen camera toegestaan?

Het gebruik van een verborgen camera is alleen onder bijzondere omstandigheden toegestaan. Wanneer er veel gestolen wordt en de werkgever tevergeefs alle andere mogelijkheden heeft ingezet om diefstallen te laten ophouden, mag tijdelijk een verborgen camera worden ingezet. De inbreuk op de privacy van de werknemers moet echter zo klein mogelijk blijven. Het installeren van een verborgen camera in een pashokje of op een toilet gaat dan ook te ver. Wanneer een werknemer op staande voet wordt ontslagen wegens diefstal, waarbij de video-opnamen van een verborgen camera als bewijs worden gebruikt, kan de rechter het bewijs buiten beschouwing laten als de inzet van een verborgen camera niet strikt noodzakelijk was. In dat geval is namelijk sprake van een onrechtmatig verkregen bewijs, omdat er een ongerechtvaardigde inbreuk op de privacy van de werknemer is gepleegd. De rechter weegt het belang van de werkgever af tegen dat van de werknemer.

Als de werkgever een concreet vermoeden heeft dat een van zijn werknemers strafbare feiten pleegt, moet hij dit op verschillende manieren proberen te stoppen – bijvoorbeeld door het rondzenden van een memo. Als dat niet helpt en de werkgever zijn vermoedens alleen kan aantonen door verborgen camera’s in te zetten, dan zal de rechter het met behulp van de verborgen camera verkregen bewijs wel toelaatbaar vinden.

Welke rol speelt de ondernemingsraad?

In de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) staat dat de ondernemingsraad een instemmingsrecht heeft wanneer de werkgever besluit om een camerasysteem in te voeren waarbij (ook) de werknemers worden opgenomen. Dit geldt zowel voor camera’s waarvan de beelden worden vastgelegd als voor camera’s die alleen ‘monitoren’. Wanneer de camera’s alleen voor de beveiliging buiten kantooruren dienen en er dus geen werknemers bij betrokken zijn, is instemming van de ondernemingsraad niet vereist.

Hoe zit het met de Wet Bescherming Persoonsgegevens?

De Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) geeft regels voor de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens en de verwerking van persoonsgegevens in (papieren) dossiers, zoals het personeelsbestand van een werkgever of de ledenadministratie van een sportclub. Ook het vastleggen van videobeelden waarop mensen kunnen staan, valt onder de regels van de WBP. Wanneer een camera alleen beelden doorgeeft aan een monitor, maar deze beelden niet worden vastgelegd – bijvoorbeeld op videoband of digitaal – is er geen sprake van verwerking van persoonsgegevens en is de WBP niet van toepassing.

… en het College Bescherming Persoonsgegevens?

Op grond van de WBP moet de werkgever die gebruik maakt van opnameapparatuur, dit melden bij het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP), tenzij hij onder een vrijstellingsbepaling valt. Voor videoregistraties geldt dat deze zijn vrijgesteld en dus niet hoeven te worden aangemeld bij het CBP, wanneer deze zijn bedoeld voor de beveiliging van personen, gebouwen en terreinen, het controleren van een productieproces of het vastleggen van incidenten. Verder moeten de beelden binnen 24 uur nadat de opnamen zijn gemaakt, worden verwijderd. Wanneer zich een incident voordoet waarna de videobeelden van dienst kunnen zijn bij de afhandeling, moeten de beelden direct na de afhandeling worden verwijderd. De gegevens mogen niet worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor ze zijn vastgelegd.

Samenvattend

De werkgever mag gebruik maken van camera’s, al dan niet verborgen, wanneer dit voor zijn bedrijfsvoering noodzakelijk is. Daarbij moet de werkgever steeds de proportionaliteit en de subsidiariteit in de gaten houden, met andere woorden: het belang van de werkgever moet worden afgewogen tegen het schenden van de privacy van de werknemer en de werkgever moet het minst bezwarende middel inzetten: er mag niet meer en langer worden gefilmd dan noodzakelijk is. Wanneer de werkgever besluit een camerasysteem te installeren, heeft de ondernemingsraad een instemmingsplicht. Onder omstandigheden moet het gebruik van opnameapparatuur worden aangemeld bij het College Bescherming Persoonsgegevens.

Lees meer over:

Over Auteur

Redactie XpertHR Actueel

De redactie van XpertHR Actueel zorgt er gezamenlijk voor dat u op de hoogte blijft van het laatste P&O-nieuws, de ontwikkelingen in het vakgebied en relevante jurisprudentie.

12 reacties

  1. Avatar

    Op mijn werkplek heeft 2 weken een verborgen camera gehangen . Dit heeft de werkgever pas na maanden toegegeven. Mijn colega’s en ik vragen ons af of er nu niets hangt en of een rechtzaak wel een uitkomst bied bijvoorbeeld dat dit niet meer gebeurt ,

    Mvg

    Kees van den heuvel

  2. Avatar

    Kim, goede vraag is er al een antwoord op deze vraag? Hoe zit het met de beelden van de winkel die overdag worden gemaakt terwijl het personeel aan het werk zijn en de beelden thuis worden bekeken??
    Mijn baas kijkt ook vaag mee, ik heb niets te verbergen echter is het niet prettig.

  3. Avatar

    Ze willen bij ons op de werkvloer een camera plaatsen en opnamen maken, echter als controlemiddel van het personeel en niet van het proces of beveiliging. De OR is ook niet ingeseind, sterker nog degene die de camera wil plaatsen zit in de OR!!!???

  4. Avatar

    Ik wil in contact komen met het college bescherming persoonsgegevens.
    Sinds 2mnd. in de winkel een camera systeem. Werkgever kijkt thuis gehele dag mee wat er in zijn 4 filialen gebeurt. Dagelijks gebeurt het dat ik (ook collega’s) gebeld worden.
    Voorbeelden: baas belt en zegt tegen mij: waarom zit je zo triest naar buiten te kijken…heb je het niet naar je zin meer?
    of: Zag toevallig net dat je toonbank vol producten stond…was dat een goede klant of rotzooi op de toonbank?
    De dozen staan scheef en dat is al sinds 2 uurtjes…je hebt ze nog niet recht gezet.

    Echt ik word er gek van!!!!!

    Mijn baas wil niet hebben dat wij als collega’s onderling over dit soort voorbeelden spreken!!!!

    Echter gebeurt natuurlijk wel…zoals een collegaatje die ondanks haar griep toch een hele dat had gewerkt. Om 19.00 uur gebeld wordt door onze baas en haar wordt medegedeeld dat de lampen in de winkel nog branden. Zij moet zich weer aankleden en direkt naar de winkel gaan!!!
    Daar aangekomen blijkt alles wel correct te zijn….ze belt direkt….baas zit thuis achter zijn monitor, ze zwaait naar hem….hij zegt ik zie je helemaal niet.
    Wat blijkt…hij zat naar beelden van 17.45 te kijken en gaf zijn vrouw de schuld, die zou iets verkeerds hebben gedaan met de PC.

    Nu geeft onze baas aan dat hij ook geluid op wil nemen….zodat hij kan meeluisteren hoe wij met de klanten spreken!!!!!!!!!

    HELP mij dus aan contact gegevens van de Commissie!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  5. Avatar

    Ik werk in een supermarkt en in de winkel hangen overal camera,s. ( in zicht) nu heeft hij van de week ook een camera op gehangen in de kantine, een vrije situatie dus. Weten jullie of dit mag. Hij heeft niemand in gelicht over deze camera.

  6. Avatar
    Eric van Boxtel op

    Ik ben werkzaam in een timmerfabriek en nu heeft mijn werkgever een roterende camara geplaatst onder de noemer dat hij een machine in de gaten kan houden als er storing is en deze op afstand kan verhelpen. De mensen die aan de machine werken kunnen zo in de gaten worden gehouden en iedereen die op andere plaatsen staan te werken ook. Mag dit zomaar? Niemand wist hier van.

  7. Avatar

    heeft iemand een reactie terug ontvangen. nogmaals eenzelfde soort vraag stellen lijkt me overbodig. maar hoe te handelen als dat onding er ineens hangt kan ik nergens terugvinden. wie moet ik aanspreken, wat als ze mijn problemen wegwuiven… ik weet het niet jullie wel?

  8. Avatar

    Mijn werkgever flapte er vandaag per ongeluk half uit tijdens een discussie, dat er een camera(s) hangen in de showroom… Hier wist ik niets van af en ik kan ze ook niet zien hangen (en heb toch echt goed rondgekeken) had hij dit niet aan mij moeten melden? Of een bordje of zo op moeten hangen? Hoe kan ik er achter komen of dit geoorloofd is en of hij dit heeft gemeld bij de instantie waar dit eventueel gemeld dient te worden?

Reageer